De politie gebruikt allerlei gegevens om politietaken goed te kunnen uitvoeren. Taken van de politie zijn: opsporing en vervolging van verdachten van strafbare feiten, handhaving van de openbare orde, preventie, veiligheid en verschillende vormen van hulpverlening.
Als in uw straat een misdrijf wordt gepleegd, legt de politie persoonlijke gegevens vast van het slachtoffer en van eventuele getuigen die nodig zijn om onderzoek te doen. Als uw auto gestolen is en u doet hiervan aangifte, wil de politie niet alleen uw naam en adres weten maar bijvoorbeeld ook of de auto verzekerd is en waar en wanneer uw auto gestolen is. Het is in uw belang en in het belang van de politie dat de gegevens die worden vastgelegd juist en volledig zijn en dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan. Daarom is er een speciale wet: de Wet politiegegevens (Wpg).
De politie beheert allerlei politiegegevens in bestanden, elk met een eigen doel. De politie mag alleen een bestand met politiegegevens aanleggen voor een bepaald doel, bijvoorbeeld de opsporing van daders van strafbare feiten. Daarin mag de politie gegevens opnemen die voor dat doel noodzakelijk zijn. Voorbeelden van politiebestanden:
- Opsporingsregister
Hierin staan mensen geregistreerd die gezocht worden door politie en justitie.
- Basisvoorziening Handhaving
Hierin staan onder andere eenvoudige diefstallen.
- Register Jeugd- en zedenzaken
Hierin neemt de politie gegevens op van minderjarigen die een strafbaar feit hebben gepleegd en van personen die verdacht worden of slachtoffer zijn van zedenmisdrijven.
Alleen in bijzondere gevallen, wanneer dit onvermijdelijk is voor het onderzoek of de hulpverlening, mag de politie gegevens vastleggen over godsdienst of levensovertuiging, ras, politieke gezindheid, seksualiteit, intiem levensgedrag en medische of psychologische kenmerken. Alle gegevens die de politie opslaat, moeten rechtmatig zijn verkregen.
De politie verwerkt ook persoonsgegevens die niet nodig zijn voor de uitoefening van de politietaak. Op deze bestanden is niet de Wpg, maar de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp) van toepassing.
In de Wpg en het Besluit Politiegegevens is vastgelegd wanneer en aan welke instanties of personen de politie binnen of buiten de politieorganisatie gegevens moet of mag verstrekken. Voorbeelden van deze instanties/personen zijn de Immigratie- en Naturalisatiedienst en directeuren van gevangenissen.
U kunt de politie verzoeken u mee te delen of deze gegevens over u heeft vastgelegd en zo ja, welke gegevens. Dit verzoek moet u schriftelijk doen. U kunt daarvoor gebruikmaken van de 
voorbeeldbrief van het CBP.
U hoeft hierbij niet aan te geven waarom u inzage wilt, maar uw verzoek moet wel zo specifiek mogelijk zijn. Verder moet u kunnen aantonen dat u inderdaad de persoon bent van wie u de gegevens wilt inzien. Zorg er dus voor dat in uw brief uw volledige naam en voorletters, uw geboortedatum en uw adres zijn vermeld. Op het bureau moet u een legitimatiebewijs laten zien.
U richt de brief aan de politie, t.a.v. de privacyfunctionaris van de regio waar het delict of het misdrijf is gepleegd. Op de website van de politie vindt u de contactgegevens van de politie.
Voor een verzoek om kennisneming kan de politie u een bijdrage van maximaal € 5,00 vragen. De politie neemt uw verzoek in behandeling als uw bijdrage is ontvangen.
De politie moet uw verzoek binnen zes weken beantwoorden. De politie mag mondeling aan uw verzoek voldoen.
Weigeren verzoek
Het kan zijn dat de politie weigert u kennis te laten nemen van de over u vastgelegde gegevens. Bijvoorbeeld als de politie bezig is met een opsporingsonderzoek en u een verdachte bent in die zaak. U mag dan geen kennisnemen van de gegevens als het onderzoek hierdoor gevaar loopt.
Het kan ook in het belang van anderen zijn dat de politie weigert, bijvoorbeeld als de politie getuigen of informanten wil beschermen tegen represailles. Daarnaast kan de politie in het belang van de staatsveiligheid uw verzoek om inzage weigeren.
De politie moet u schriftelijk op de hoogte stellen van een weigering, ook als deze een gedeelte van uw verzoek betreft.
Kloppen de gegevens die de politie over u heeft vastgelegd niet, dan kunt u de politie vragen uw gegevens te verbeteren, aan te vullen, te verwijderen of af te schermen. U kunt dit in de volgende drie situaties doen:
- uw persoonsgegevens zijn feitelijk onjuist;
- uw persoonsgegevens zijn onvolledig of doen niet ter zake voor het doel waarvoor ze zijn verzameld;
- uw persoonsgegevens worden in strijd met een wettelijk voorschrift gebruikt.
U moet het verzoek schriftelijk doen. U kunt daarvoor gebruikmaken van de voorbeeldbrief van het CBP.
U richt de brief aan de politie, t.a.v. de privacyfunctionaris van de regio waar het delict of het misdrijf is gepleegd. Op de website van de politie vindt u de contactgegevens van de politie.
De politie moet uw verzoek binnen vier weken schriftelijk beantwoorden.
Ga met uw vragen of klachten altijd eerst naar de privacyfunctionaris van de politie. Op de website van de politie vindt u de contactgegevens van de politie.
Heeft u een klacht over de wijze waarop de politie u behandelt, dan kunt u een klacht indienen bij de politie. Op de website van de politie leest u bij klachtformulier hoe u dat kunt doen. Lost de klachtencommissie uw klacht niet naar tevredenheid op, dan kunt u terecht bij de Nationale ombudsman.
Als u meent dat de politie uw persoonsgegevens onrechtmatig gebruikt en de politie reageert niet of niet naar uw tevredenheid op uw verzoek of klacht, dan kunt u naar de rechter gaan. U kunt de rechter dan bijvoorbeeld vragen om een verbod, herstel van de (nadelige) gevolgen of een schadevergoeding.
Heeft u een klacht over het gebruik van uw persoonsgegevens, dan kunt u ook een signaal geven aan het CBP. Dit doet u via Ik wil een signaal geven. Het CBP kan naar aanleiding van uw signaal een onderzoek starten.